Người ta vẫn thường nói, thành công luôn có sức hút đặc biệt. Khi doanh nghiệp tăng trưởng, cơ hội rộng mở và những cột mốc liên tục được chinh phục, việc có nhiều người lựa chọn đồng hành là điều không quá khó hiểu. Thế nhưng, giá trị của một tập thể chưa bao giờ được khẳng định trong những ngày thuận lợi, mà được kiểm chứng vào lúc tổ chức phải đối mặt với áp lực, biến động và những quyết định không hề dễ dàng.
Sau mỗi giai đoạn khó khăn, điều đáng để nhìn lại không chỉ là doanh thu tăng hay giảm, thị phần mở rộng hay thu hẹp, mà còn là một câu hỏi rất khác: còn bao nhiêu người vẫn lựa chọn ở lại để cùng doanh nghiệp đi tiếp? Câu trả lời ấy không chỉ phản ánh sức mạnh của một đội ngũ, mà còn cho thấy chất lượng của văn hóa doanh nghiệp, bản lĩnh của người lãnh đạo và niềm tin mà tổ chức đã bền bỉ vun đắp qua thời gian.
Chính vì thế, trong quản trị hiện đại, lòng trung thành ngày càng được nhìn nhận như một tài sản vô hình có giá trị đặc biệt. Nó không được đo bằng số năm gắn bó hay những lời cam kết, mà được thể hiện qua thái độ của con người khi doanh nghiệp đứng trước thử thách. Nghịch cảnh luôn là phép thử công bằng nhất, bởi chỉ khi lợi ích không còn là động lực duy nhất, giá trị thật của sự đồng hành mới được bộc lộ.
Nghịch cảnh là thời điểm nhận diện giá trị thật của con người
Không một doanh nghiệp nào có thể phát triển mà chỉ đi trên những chặng đường bằng phẳng. Chu kỳ tăng trưởng rồi suy giảm, sự thay đổi của thị trường, áp lực cạnh tranh hay những cuộc khủng hoảng kinh tế luôn là một phần tất yếu của môi trường kinh doanh. Điều tạo nên sự khác biệt không phải là doanh nghiệp có gặp khó khăn hay không, mà là cách doanh nghiệp và đội ngũ của mình đối diện với khó khăn ấy.
Sau đại dịch COVID-19, nhiều doanh nghiệp trên thế giới buộc phải cắt giảm chi phí, tái cấu trúc hoạt động hoặc thu hẹp quy mô để duy trì khả năng tồn tại. Không ít doanh nghiệp lựa chọn giữ lại đội ngũ nòng cốt dù phải chấp nhận lợi nhuận thấp hơn trong ngắn hạn, bởi họ hiểu rằng con người mới là tài sản khó gây dựng nhất. Ở chiều ngược lại, cũng có những người lao động sẵn sàng chia sẻ áp lực với doanh nghiệp, chấp nhận cùng vượt qua giai đoạn khó khăn thay vì tìm kiếm một lựa chọn dễ dàng hơn. Những câu chuyện ấy cho thấy lòng trung thành chưa bao giờ là khái niệm một chiều; đó là sự tin tưởng được xây dựng từ cả doanh nghiệp và người đồng hành.
Thực tế cũng chứng minh, nhiều doanh nghiệp từng đánh mất lợi thế cạnh tranh không phải vì thiếu chiến lược hay thiếu nguồn lực, mà vì đánh mất niềm tin của những con người giữ vai trò cốt lõi. Khi đội ngũ không còn chung một mục tiêu, mọi kế hoạch dù được chuẩn bị kỹ lưỡng cũng rất khó tạo ra kết quả như kỳ vọng. Bởi vậy, khó khăn không làm thay đổi bản chất của con người, mà chỉ làm cho những lựa chọn vốn có trở nên rõ ràng hơn.
Văn hóa doanh nghiệp không được viết trên khẩu hiệu, mà được tạo nên từ cách đối xử với con người
Một doanh nghiệp có thể đầu tư vào công nghệ, mở rộng thị trường hay đổi mới mô hình kinh doanh trong thời gian ngắn. Nhưng để xây dựng được một nền văn hóa khiến con người muốn gắn bó lại là hành trình cần nhiều năm vun đắp. Văn hóa doanh nghiệp không nằm trong những câu khẩu hiệu treo trên tường, mà hiện diện trong từng quyết định của người lãnh đạo, trong cách tổ chức đối xử với nhân sự khi doanh nghiệp thuận lợi cũng như lúc đối diện áp lực.
Nhiều nghiên cứu về quản trị đều chỉ ra rằng, những tổ chức có mức độ gắn kết nhân sự cao thường sở hữu khả năng phục hồi tốt hơn sau khủng hoảng. Nguyên nhân không nằm ở nguồn lực tài chính lớn hơn, mà ở việc đội ngũ vẫn duy trì được niềm tin, sự chia sẻ trách nhiệm và tinh thần cùng hướng về mục tiêu chung. Khi nhân viên cảm thấy mình là một phần của tổ chức, họ sẽ không chỉ làm việc vì trách nhiệm, mà còn chủ động tìm giải pháp để doanh nghiệp vượt qua thử thách.
Đó cũng là tư duy được nhiều doanh nghiệp Việt Nam theo đuổi trong quá trình phát triển. Tại DGroup Holdings, Chủ tịch Hội đồng quản trị Hồ Huỳnh Duy nhiều lần chia sẻ rằng con người luôn là nền tảng của mọi chiến lược. Theo ông, công nghệ có thể tạo ra lợi thế cạnh tranh, mô hình kinh doanh có thể thay đổi theo từng giai đoạn, nhưng một tổ chức chỉ thực sự phát triển bền vững khi xây dựng được đội ngũ cùng chia sẻ niềm tin, trách nhiệm và khát vọng tạo ra giá trị lâu dài.
Giá trị lớn nhất của doanh nghiệp là những người không rời đi khi thử thách xuất hiện
Trong môi trường kinh doanh đầy biến động, doanh nghiệp có thể mất khách hàng rồi tìm lại, mất thị phần rồi từng bước phục hồi, thậm chí thất bại ở một dự án để mở ra cơ hội mới. Nhưng niềm tin của một đội ngũ nếu đã đánh mất sẽ rất khó gây dựng lại trong một sớm một chiều. Chính vì thế, nhiều doanh nhân không xem lòng trung thành là sự ràng buộc, mà là kết quả của một quá trình xây dựng niềm tin giữa doanh nghiệp và con người.
Một người trung thành không phải là người luôn im lặng đồng tình với mọi quyết định. Họ có thể phản biện, có thể đưa ra những góc nhìn khác biệt, nhưng vẫn lựa chọn đồng hành để cùng giải quyết vấn đề thay vì quay lưng khi khó khăn xuất hiện. Đó là sự khác biệt giữa một mối quan hệ dựa trên lợi ích trước mắt và một sự gắn kết được hình thành từ trách nhiệm và niềm tin.
Cuối cùng, điều còn lại sau mỗi cuộc khủng hoảng không chỉ là những con số trên báo cáo tài chính hay những mục tiêu đã hoàn thành. Điều còn lại chính là những con người đã cùng nhau bước qua giai đoạn khó khăn, tiếp tục giữ vững niềm tin vào con đường phía trước và góp phần tạo nên sức mạnh cho doanh nghiệp. Thành công có thể thu hút rất nhiều người cùng bước đến. Nhưng chỉ nghịch cảnh mới cho thấy ai là người thật sự muốn đi đến cuối hành trình. Bởi lòng trung thành không phải là những gì bạn cho đi, mà chính là thái độ của họ khi bạn cận kề bờ vực.
BT. KaMy